Bomen en struiken inpassen in de landbouw

In Overijssel werken we samen aan productieve landbouw, herstel van biodiversiteit en klimaatbestendige bodems.

Agenda

Voorbeeld: ontwerpsessie voederhagen

Wat is agroforestry?

Bij agroforestry gaat het in alle gevallen om de combinatie van veehouderij, akkerbouw of groenteteelt met houtige gewassen, zoals fruitbomen, notenbomen of bomen voor hout- of voerproductie. Agroforestrysystemen kunnen in ontwerp en complexiteit enorm van elkaar verschillen. De houtige gewassen worden veelal op ruime afstand van elkaar in rijen geplant. In de tussenruimte wordt graan, kool of aardappels geteeld of er wordt vee gehouden. Maar andere vormen zijn ook mogelijk, denk aan voederhagen langs het kavelpad, bufferstroken langs watergangen of solitaire bomen die schaduw voor het vee creëren.

Agroforestry wordt gezien als een duurzame en innovatieve vorm van landbouw. Het is een teeltvorm die een positief effect kan hebben op de biodiversiteit, bodemvruchtbaarheid en de aantrekkelijkheid van het landschap.

Zo ontstaat een landbouwsysteem dat meegroeit met de tijd: productief, veerkrachtig en van waarde voor boer én omgeving. De provincie Overijssel stimuleert agroforestry met een subsidieregeling: 75% van de aanplantkosten en een vergoeding voor onderhoud.

Agroforestry in de praktijk

Ontdek hoe boeren in Overijssel agroforestry toepassen in de praktijk. Deze uitgelichte voorbeelden laten zien hoe agroforestry op verschillende manieren vorm krijgt. Elke plek is anders, maar overal versterken bomen en struiken de biodiversiteit, het verdienvermogen en de toekomstbestendigheid van het bedrijf.

boeren 01
Lees verder
boeren 06
Lees verder
boeren 09
Lees verder

Agroforestry Netwerk Overijssel

In februari 2023 is het Agroforestry Netwerk Overijssel opgericht. Initiatiefnemers VKON, Ronde Aarde, LTO Noord, Decohof, Forestry Service Group, de Melkbrouwerij en Rombouts Agroecologie hebben de handen ineengeslagen om de toepassing van agroforestry in de provincie Overijssel te stimuleren en op te schalen.

Vanuit het netwerk willen we graag agrariërs in Overijssel inspireren en begeleiden om aan de slag te gaan met het inpassen van bomen in het bestaande bedrijfssysteem. We ondersteunen bij het maken van de juiste keuzes en nemen je mee naar andere ondernemers die al zijn gestart met agroforestry. Ook betrekken we de gemeenten en andere overheden om eventuele obstakels uit de weg te nemen en mogelijkheden voor financiering te vinden.

FAQ

Vind een antwoord op jouw vragen!

Het Agroforestry Netwerk Overijssel is een netwerk van boeren, kennisinstellingen, adviseurs, overheden en organisaties die samenwerken aan de ontwikkeling van agroforestry in de provincie Overijssel.

Het netwerk brengt mensen bij elkaar, deelt kennis en praktijkervaring en helpt agrariërs die met agroforestry willen starten of hun systeem verder willen ontwikkelen. Dit gebeurt bijvoorbeeld via bijeenkomsten, veldexcursies, workshops en kennisuitwisseling.

Agroforestry kan verschillende voordelen bieden voor je bedrijf. Door bomen en struiken te combineren met landbouwgewassen of vee kun je je bedrijf diverser en veerkrachtiger maken.

Afhankelijk van het systeem kan agroforestry bijdragen aan extra opbrengsten (bijvoorbeeld fruit, noten of hout), beschutting voor vee en gewassen, een gezondere bodem en een aantrekkelijker landschap. Veel boeren gebruiken agroforestry ook als manier om hun bedrijf beter bestand te maken tegen droogte, hitte en extreme weersomstandigheden.

Agroforestry kan zowel ecologische als economische voordelen hebben. Veelgenoemde voordelen zijn:

  • meer biodiversiteit op en rond het erf
  • verbetering van bodemstructuur en bodemleven
  • beschutting voor vee en gewassen
  • betere waterhuishouding
  • extra producten zoals fruit, noten, hout of voeder
  • een robuuster landbouwsysteem dat beter omgaat met klimaatverandering

Welke voordelen het sterkst zijn, hangt af van het type agroforestry en de manier waarop het systeem wordt ingericht.

Agroforestry vraagt vaak om een andere manier van denken en plannen dan traditionele landbouw. Zo kost het tijd voordat bomen volwassen zijn en opbrengsten leveren. Ook vraagt het ontwerp van een goed systeem aandacht, zoals de juiste afstand tussen tussen bomen en gewassen, maar ook de inzet van mechanisatie en het beheer op de lange termijn. 

Daarnaast zijn kennis, passende machines en soms financiering nodig om te starten. Gelukkig groeit de ervaring met agroforestry in Nederland snel en zijn er steeds meer voorbeelden en hulpmiddelen beschikbaar.

Er zijn verschillende regelingen die agroforestry kunnen ondersteunen. De provincie Overijssel heeft een subsidieregeling Stimuleren Agroforestry: 75% van de aanplantkosten wordt vergoed en er is een vergoeding voor onderhoud. In sommige gevallen kan ook gebruik worden gemaakt van regelingen binnen het Agrarisch Natuur- en Landschapsbeheer (ANLb) of andere programma’s voor natuur- en landschapsbeheer.

De beschikbare regelingen veranderen regelmatig. Een overzicht van subsidiemogelijkheden (pdf) vind je hier. Binnen het netwerk houden we deelnemers op de hoogte van actuele mogelijkheden en helpen we graag bij een subsidieaanvraag.

Ja. Via het Agroforestry Netwerk Overijssel kunnen we je in contact brengen met experts, adviseurs en boeren met praktijkervaring. Zij kunnen helpen bij vragen over ontwerp, soortenkeuze, beheer of financiering.

Ook organiseren we regelmatig veldbezoeken en bijeenkomsten waar je ervaringen kunt uitwisselen en inspiratie kunt opdoen.

Nee. Agroforestry kan klein beginnen. Een voederhaag, enkele bomenrijen of een strook met noten- of fruitbomen kan al een eerste stap zijn.

Het netwerk is er in de eerste plaats voor boeren in de provincie Overijssel die geïnteresseerd zijn in agroforestry. Daarnaast zijn ook onderzoekers, adviseurs, beleidsmakers en andere organisaties betrokken die willen bijdragen aan de ontwikkeling van agroforestry in de regio.

Je kunt je aansluiten door contact op te nemen via de website van het Agroforestry Netwerk Overijssel. We informeren je dan over bijeenkomsten, activiteiten en mogelijkheden om kennis uit te wisselen met andere boeren.

Staat je vraag er niet tussen?